फाल्गुन २१ को निर्वाचनले फेरि एकपटक जनमतको शक्ति देखायो। तर चुनाव केवल अन्त्य होइन—यो त जिम्मेवारीको सुरुवात हो। जनताले मत दिएका छन्, अब उनीहरूले परिणाम होइन, परिवर्तनको अनुभूति चाहेका छन्।
२००७ सालदेखि सुरु भएको नेपालको लोकतान्त्रिक यात्रा राजतन्त्रदेखि गणतन्त्रसम्म आइपुग्दा धेरै मोड पार गर्यो। तर आज पनि प्रश्न उस्तै छ— “यो परिवर्तनले मेरो जीवन कति बदलियो?” यही सन्दर्भमा राम नवमीको पावन अवसरमा लिइने सपथ सिर्फ औपचारिकता नभई आत्मा र उत्तरदायित्वको गहिरो संकल्प बन्नुपर्छ। राजनीति केवल सत्ता प्राप्तिको खेल होइन— यो समाजको आत्मा बुझ्ने साधना हो। जब नेतृत्वले नेपालको भूराजनीतिक संवेदनशीलता र हाम्रो मौलिक आध्यात्मिक चेतनालाई आत्मसात् गर्छ, त्यसैबेला निर्णयहरू केवल रणनीति होइन, संस्कार र जिम्मेवारीको प्रतिविम्ब बन्छन्।
आजका राजनीतिक दलहरू आ–आफ्नै बाटोमा छन्, तर देशलाई अब reaction होइन, स्पष्ट action चाहिएको छ। नीति, पारदर्शिता, उत्तरदायित्व र संस्थागत सुधार बिना लोकतन्त्र केवल भाषणमा सीमित रहन्छ। विधिको शासन भनेको कागजमा लेखिएको कानुन मात्र होइन, यो जनताले महसुस गर्ने न्याय हो। जब रोजगारी अवसर बन्छ, शिक्षा पहुँच बन्छ, स्वास्थ्य सेवा भरोसा बन्छ— त्यसैबेला लोकतन्त्र जीवित हुन्छ।
“घण्टी” जस्तो कुनै पनि चिन्ह केवल चुनाव जित्ने माध्यम मात्र होइन— यदि त्यसमा मूल्य, मर्यादा र उत्तरदायित्व जोडिन्छ भने त्यो विश्वासको प्रतीक बन्न सक्छ। किनकि अन्ततः— जब जनताले मूल्य रोज्छन्, त्यस बेला चिन्ह होइन, सोच जित्छ। र त्यही सोचले समाजलाई विभाजनबाट एकतामा, अविश्वासबाट भरोसामा, र अँध्यारोबाट उज्यालो भविष्यतर्फ डोर्याउँछ।
आज देशलाई आरोप होइन, आत्मसमीक्षा चाहिएको छ। आक्रोश होइन, उत्तरदायित्व चाहिएको छ। परिवर्तन अधुरो छैन— तर त्यसलाई पूर्ण बनाउन नेतृत्वमा चरित्र, राजनीतिमा संस्कार, र नागरिकमा सचेतता अनिवार्य छ। अन्ततः— लोकतन्त्र केवल प्रणाली होइन, यो व्यवहार हो। जब सपथ शब्दमा होइन, कर्ममा देखिन्छ, जब सत्ता सेवामा रूपान्तरण हुन्छ, र जब राजनीतिले विभाजन होइन, विश्वास निर्माण गर्छ— त्यसैबेला परिवर्तनले साँच्चिकै जनताको जीवन छुन्छ।
:लेखक मध्यविन्दु -८ का निर्वाचित वडा सदस्य समेत रहेका छन।
